Վերջերս կառավարությունն իր սուրբ պարտքն է համարում որտեղ հարկ է և հարկ չէ ասել, որ գիտությունը և հատկապես ֆիզիկան պետք է զարգացնել: Առանձնահատուկ սեր բարձրաստիճան չինովնիկները և նույնիսկ հարգարժան վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը դրսեւորում են միջուկային ֆիզիկայի նկատմամբ: Իսկ Ներսես Երիցյանը, թվում է, ուղղակի կյանք չունի առանց միջուկային ֆիզիկայի և նույնիսկ որոշել է սկիզբ դնել միջուկային ֆիզիկայի ուսումնասիրություններին Երևանի ֆիզիկայի Ինստիտուտում (վայ, ներողություն, ուզում էի ասել Ալիխանյանի անվան Ազգային Լաբորատորիայում):
Երևանի Ֆիզիկայի Ինստիտուտը տարիներ շարունակ հետազոտություններ է անցկացրել ֆիզիկայի տարբեր բնագավառներում, սակայն միջուկային ֆիզիկայով այդ ինստիտուտում վերջին տարիներին գրեթե ոչ ոք չի զբաղվել: Ինչպես նաև դրանով արդեն չեն զբաղվում ֆունդամենտալ ֆիզիկայով զբաղվող աշխարհի ոչ մի առաջատար գիտական հիմնարկում:
Ամեն անգամ “միջուկային ֆիզիկա” բառակապակցությունը տարբեր ատյանների տարբեր չինովնիկներից լսելիս, մենք ընկնում էինք մտորումների մեջ: Ախր, ինչու հենց “միջուկային ֆիզիկա”: Ինչու չեն հիշատակում և չեն ուզում զարգացնեն ֆիզիկայի ուրիշ, ավելի ժամանակակից, ավելի հետաքրքիր, ավելի պետքական բնագավառները: Առավել ևս, որ նրանք Հայաստանում գտնվում են բարձր մակարդակի վրա: Ինչու է մեր ղեկավարների սիրտը կպել հենց միջուկային ֆիզիկային:
Մտորում-մտորում էինք, բայց դրա բացատրությունը չէինք գտնում:
Եվ հանկարծ մի պայծառ օր բացատրությունն ինքը եկավ: Նա եկավ մեր բարեկամ Փիրուզ տատի տեսքով: Փիրուզ տատին, ինչպես հարկն է, կոֆե խմելու ժամանակ քննարկում էր երկրի ղեկավարության գործունեությունը: Խոսքը խոսքի հետևից, գործը հասավ գիտությանը: “Տեսնում ես, միջուկային ֆիզիկան պիտի զարգացնեն,- ասաց հեղինակավոր տատին,- իսկ միջուկային ֆիզիկան շատ կարևոր գիտության է”: Մենք փորձեցինք պարզել, թե այդ ինչով է միջուկային ֆիզիկան ավելի կարևոր, օրինակ ոչ գծային օպտիկայից կամ տարրական մասնիկների ֆիզիկայից:
“Ոնց թե,- վիրավորվեց Փիրուզ տատին,- ուրեմն ես չգիտե՞մ: Տո, սաղ կյանքս տելեվիզրով մենակ միջուկային ֆիզիկայից էին խոսում: Իսկ էդ քո ասած “առանց գծերի մասնիկները” ոչ լսել ենք, ոչ էլ… Էլ ինչ կարևոր գիտություն, որ ես սկի էդ բառերը չգիտեմ: Չէ, միջուկային ֆիզիկան ես գիտեմ, էտի սաղից կարևոր գիտությունն ա”:
Կեցցես, Փիրուզ տատի: Ահա քեզ բացատրություն: Մեր չինովնիկները, բացի “միջուկային ֆիզիկա” բառակապակցությունից, ոչ մի ուրիշ ֆիզիկայի հետ կապված տերմին ուղղակի չգիտեն:
Ուստի Հայաստանի առաջատար ինստիտուտները պիտի սկսեն զարգացնել հենց միջուկային ֆիզիկան: Ինչ անենք, որ միջուկային ֆիզիկան, որպես գիտություն, մի 50 տարի առաջ արդեն զարգացրել-պրծել են: Ինչ անենք, որ աշխարհում միջուկային ֆիզիկայով զբաղվում են միայն այն ինստիտուտները, որոնք տարբեր պատճառներով դեռ չեն հասցրել փոխարինել իրենց հետազոտությունների հին ուղղությունը ավելի ժամանակակից ուղղություններով: Այդ ամենը հեչ կարևոր չէ: Կարևորն այն է, որ մեր բարձրաստիճան չինովնիկները կկարողանան վարժ արտասանել մեր գիտության նվաճումները:
