«Ի՞նչ ապագա ունի ժողովրդավարությունը և քաղաքացիական հասարակությունը» համաժողովի երկրորդ օրը քննարկվել է Քաղաքացիական հասարակության ներգրավվածությունը թափանցիկ և ժողովրդավար ընտրություններ ապահովելու գործընթացում թեման, որի ընթացքում Երևանի մամուլի ակումբի փորձագետ Արևհատ Գրիգորյանը իր ելույթում նշել է, որ Երևանի մամուլի ակումբը իր գործունեության ընթացքում զբավել և զբաղվում է ընտրությունների մոնիտորինգով, ընդ որում` բոլոր ԶԼՄ-ների` թե տպագիր, թե հեռուստատեսություն և թե այլընտրաքային: Բացի այդ, կատարվում է նաև որակական հետազոտություն, այսինքն` քննվում է ընտրություններին առնչվող օրենսդրությունը և այլն: Նրա խոսքով, կան խնդիրներ, որոնք ընդհանուր են թե մամուլի, թե հեռուստատեսության պարագայում. «Մեր դիտարկումներով` ընտրական քարոզարշավը պաշտոնական քաոզարշավից շատ ավելի վաղ է սկսվում մեր երկրում», ասել է փորձագետը` ավելացնելով, որ հիմնականում խնդիրն այն է, որ իշխանության ներկայացուցիչներն են կարողանում օգտվել դրանից, բացի այդ, նա նշել է, որ ԶԼՄ-ներում ինքնակարգավորման մեխանիզմներ այսօր չկան:
Միջազգային հանրությունը հանուն արդար ընտրությունների /ISFED/ ներկայացուցիչ Թամար Կիվալիդձեն /Վրաստան/, անդրադառնալով Վրաստանում ընտրություններին, ասել է, որ որոշ օրենսդրական խնդիրներ ունեն. «Մենք այսօր Վրաստանում նոր ընտրական օրենսգիրք ունենք, որը մշակվել է իշխանության և քաղաքական կուսակցությունների կողմից, թեև քաղաքացիական հասարակությունը ներգրավված չի եղել մշակմանը», ասել է Թամար Կիվալիձեն:
Նա ասել է, որ ստեղծված է եղել խումբ, որտեղ ներկայացված են եղել քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ, բայց փաստերը, դիտարկումները, որոնք արել են այդ ներկայացուցիչները, արդյունք չեն տվել, փոփոխություններ օրեսգրքում չեն արվել: Նրա խոսքերով, ստացվեց՝ մենք անտեղի ենք մասնակցել այս գործընթացին: Նա նաև կարևոր խնդիր է համարել վարչական ռեսուրսների օգտագործումը, որը նախընտրական շրջանում ակտիվ գործում է և խախտումներ են արձանագրվում հատկապես ադմինիստրատիվ գործունեության հետ կապված:
Ղազախստանում «Երիտասարդություն ԿԶ» հիմնադրամի Վասիլի Կլիմակովը, իր խոսքում նշել է, որ թեև նախկին Սովետական Միության պետությունները աստիճանաբար անցնում են ժողովրդավարության ճանապարհով, բայց կոնկրետ Ղազախստանում ընտրությունները կորցրել են իրենց բովանդակությունը, քանի որ, նրա խոսքերով` գործ ունեն քաղաքական նշանակման ընտրությունների հետ, ինչն այլևս որևէ քայլ անելու հնարավորություն չի տալիս. «Ուրեմն ինչի՞ համար մոնիտորինգ անցկացնենք, ո՞ւմ համար, երբ դաշտը դատարկ է», ավելացրել է նա:
