Հայաստանի այսօրվա վիճակը լավագույն տեսահոլովակն է իշխանությունների համար

    • Հարցազրույց - 08 Մարտի 2017, 11:24
Մեր զրուցակիցն է «Համախմբում» կուսակցության փոխնախագահ,«Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի համամասնական ցուցակում 7-րդ հորիզոնականը զբաղեցրած Ստեփան Մարգարյանը

Պարոն Մարգարյան, այս օրերին հիմնական ընտրապայքարը կամ մրցակցությունը կարծես թե Հանրապետական թեկնածուների միջև է։

Կարծում եմ, որ մենք շատ լուրջ մրցակցության մեջ ենք, և հիմնական թիրախը մեզ համար իշխանությունն է, որովհետև ընդդիմադիր դաշտում մենք խնդիր չունենք ուրիշներին թիրախավորելու, մենք համարում ենք, որ լուրջ մրցակից ենք իշխանությանը։ Մենք գոհ ենք մեր քարոզարշավի մեկնարկից։ Այս երկու օրերին մարզային այցելությունները բավական հաջող են անցնում, մարդկանց հետաքրքրում է։ Ինչ վերաբերում է ձեր նշած ինտրիգներին և բախումներին, այն արտավոր համակարգի արդյունք է, և այն, ինչ որ իշխանությունը, քաղաքական մեծամասնությունը խորհրդարանում փաթաթեց ժողովրդի վզին, դա միայն ու միայն բացասական ազդեցություն է ունենում ընտրությունների վրա։ Այսպիսի ընտրական համակարգ պարզապես չի լինում, որով դու երկրի թիվ մեկ իշխանության մարմինն ես ընտրում, և այն ունենում է այսպիսի արատավոր երևույթներ։ Մեր դաշինքում, բարեբախտաբար, չկան բախումներ, մենք մարզերում ունենք բավական շատ ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրված թեկնածուներ, բայց բարեբախտաբար, մենք այդ վիճակում չենք, առայժմ կարողանում ենք համակարգել։

Իշխանությունը, որպես հակափաստարակ, նշում է, որ վերջին ընթերցմամբ ընդունված Ընտրական օրենսգրքին 104 պատգամավոր է կողմ քվեարկել։

Ցավոք սրտի, այո։ Եվ շատ քիչ պատգամավորներ դեմ քվեարկեցին։ Առաջին հերթին «Համախմբման» պատգամավորներն էին, ովքեր դեմ քվեարկեցին, և ես իմ բոլոր ելույթներում կրկնել եմ, որ սա ոչ թե ընտրության մասին օրենք է, այլ օրենք է համընդհանուր քաոսի մասին։ Այն ժամանակ մեզ ակնհայտ էր, որ սա է տեղի ունենալու։ Մենք բառացիորեն ասել ենք, որ լինելու են բախումներ, ինտրիգներ, որ այս ընտրական օրենսգիրքը չի կարելի ընդունել։ Ցավոք սրտի, քաղաքական ուժերը գնացին դա ընդունելուն։

Իշխանությունը չի ժխտում, որ հնարավոր է այս ռեյտինգային ընտրակարգը վերանայվի հետագայում։

Ես վստահաբար կարող եմ ասել, որ սա կփոխվի, քանի որ բոլորն են հասկացել, թե ինչ են արել, բոլորն են հասկացել։ Ներքին տրամաբանությունը հետևյալն է՝ ստեղծել քաոսային վիճակ, որպեսզի իշխանությունը ներկայացնող կուսակցությունն ունենա առավելություն, քանի որ ինքը վարչական և ֆինանսական հնարավորություններով առավելություն ունի և մտածում է, որ դրանք կօգտագործի։

Կարծում եք՝ այս մեկ ամսվա ընթացքում քաոսային իրավիճակն անխուսափելի՞ կլինի, հաշվի առնելով, որ անգամ ընտրարշավի մեկնարկից առաջ արդեն բախումներ եղան։

Ես վախենում եմ, որ մենք ավելի վատ բաների ականատես կլինենք։ Այդ վախը կա, որովհետև այս համակարգն իրար դեմ է հանում նույնիսկ նույն կուսակցության անդամներին։ Այն, որ ելույթների ժամանակ նշում էինք, որ այս ընտրություններում քաղաքական տարրը բացակայելու է, մեզ պատասխանում էին, թե նման բան չի լինի։ Եթե քաղաքական տարրը չբացակայեր, նույն կուսակցության թեկնածուներն իրար չէին ծեծի։ Այսինքն, ինքն ի՞նչ է ասում ընտրողին՝ ես կուսակցության ավելի լավ անդամ եմ, քան մյո՞ւսը։ Սա անհեթեթ իրավիճակ է։

Տևական լռությունից հետո խոսեց Ռոբերտ Քոչարյանը և հայտարարեց, որ ընթացիկ քաղաքական գործընթացի մեջ մտնելու որևէ ցանկություն չունի, նույնիսկ շատ կոշտ բնութագրեց ռեյտինգային ընտրակարգը, նաև նշեց, որ քսակների կռիվ է լինելու զոռբայության մթնոլորտում։ Ինչպե՞ս եք գնահատում այս հայտարարությունը և արդյոք սա նշանակում է, որ Ռոբերտ Քոչարյանը խաղից դուրս է դնում իրեն։ Կամ գուցե սրանով նա փորձում է լռեցնել հնչող կարծիքները, թե ինքը կապ ունի «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքի հետ։

Չեմ կարծում, որ այդ նպատակն ուներ, որովհետև նման ասոցացումը եղել է մեկ կենտրոնից ղեկավարվող։ Նույն բանն ասում էին 2014 թվականին, երբ քառյակն էր գործում։ Քոչարյանն ընտրական այս գործընթացում երբեք չի էլ եղել, իսկ գնահատականների առումով իր հետ համաձայն եմ, որովհետև նա նույն գնահատականն է տալիս, որ չի կարելի այս համակարգով ընտրություն անել, սա շատ արատավոր համակարգ է և սրա արդյունքում ձևավորված իշխանության գլխավոր մարմինը Աստված գիտե ինչպիսին է լինելու։ Չի կարելի թողնել, որ իշխանության գլխավոր մարմինն այդպիսին լինի։ Հազիվ թե այն արդյունավետ լինի, եթե աշխատեց փողը, զոռբայությունը։ Այդ դեպքում մենք ունենալու ենք նույն կոտրած տաշտակը, ունենալու ենք մի ԱԺ, որը գլխավոր մարմինն է, բայց այն չի արտահայտելու հասարակության տրամադրությունները։

Այս անգամ շատ ավելի մեծ ընտրակաշառքի  մասին են խոսում։ Շատերը նշում են, որ այն աշխատել է միշտ, կաշխատի նաև հիմա։ Անակնկա՞լ էր սա Ձեզ համար։

Անակնկալ չէ, հիմա մի ուրիշ գործընթաց է գնում, հիմա գնում է գումարների հայտարարման գործընթաց, որի նպատակը հետևյալն է. հասարակությանն ասել, որ մենք փող ենք բաժանելու, զուր հույսեր մի փայփայեք։ Այսինքն՝ դա հասարակության քաղաքական սպասելիքները կոտրելու միտում ունի։ Եվ միակ տարբերակն այն է, որ քաղաքական ուժերը պետք է կարողանան ընտրությունները քաղաքականացնել։ Քաղաքական մոնոպոլիան կոտրելու միակ տարբերակը ընտրությունները լրջորեն քաղաքականացնելն է և հասարակության ակտիվություն ապահովելը։ Եթե սա ստացվի, վստահ եմ, որ լուրջ փոփոխություններ են լինելու երկրում։ Ինչո՞ւ ունեմ այս ակնկալիքը, քանի որ կարծում եմ՝ այս քարոզարշավի ընթացքում կհաջողվի ընտրողին հասցնել, որ սա արդեն նախկինների նման ԱԺ ընտրություն չէ: Երբ կար նախագահական համակարգ, հասարակությունը խորհրդարանական ընտրություններին վերաբերվում էր մի տեսակ շատ չկարևորելով, որովհետև ասում էին՝ ինչ կապ ունի ԱԺ-ն, երբ կա երկրում նախագահ, ով միաձնյա որոշումներ է կայացնում։ Հիմա այլևս նախագահի ինստիտուտ չկա, նախագահը գնում է, մնում է ԱԺ-ն։ Ես վստահ եմ, որ սա հասարակությանը հնարավոր կլինի տեղ հասցնել, և հասարակությունը այլ վերաբերմունք կունենա այս ընտրություններին՝ լրջորեն մոտենալով և կարևորելով։ Այլևս իր կյանքը կախված է լինելու իշխանության այս մարմնից։

Պարոն Մարգարյան, «Օհանյան-Րաֆֆի-Օսկանյան» դաշինքն ամենաշատ քննադատվողներից է։ Որպես փաստարկ նշվում է, որ շատ անհասկանալի դաշինք է՝ Հայաստանի ապագան տարբեր կերպ պատկերացնող քաղաքական ուժեր և գործիչներ են այստեղ։ Ի՞նչ եք կարծում, Ձեզ հաջողվելո՞ւ է ԱԺ-ում տեղ ունենալ, թե ամեն ինչ արդեն կանխորոշված է Բաղրամյան 26-ում։

Ես չեմ հավատում կանխորոշմանը։ Մշտապես կա մի խավ, զանգված, որը ընտրությունների արդյունքում որոշողներն են, այդ զանգվածը կամ  մասնակցում է ընտրություններին, կամ չի մասնակցում։ Եթե այդ անկաշառ զանգվածը մասնակցում է, ինքը դառնում է որոշող։ Եթե հասարակությունը զգաց, որ իսկապես քաղաքական է և կան ուժեր, որոնք գնում են փոփոխությունների, այդ խավը կակտիվանա, և այդ դեպքում այդ գումարները չեն աշխատի, վարչական լծակները չեն աշխատի։ Ես վստահ եմ, որ մեզ կհաջողվի դա հասցնել հասարակությանը և ունենալ լուրջ արդյունք։

Ինչ վերաբերում է մեզ քննադատողներին, կոնկրետության հետ համաձայն  չեմ, որովհետև որևէ մեկը որևէ բովանդակային քննադատություն չի հնչեցրել մեր հասցեին։ Մեզ մոտ մի տեսակ այսպիսի իրավիճակ կա, երբ ինչ-որ մեկը դուրս է գալիս աշխատանքից և սկսում է կարծիք կամ անհամաձայնություն հայտնել իշխանությունների վարած քաղաքականությանը, սկսում են երկրում եղած բոլոր մեղքերը, բոլոր արատավոր երևույթները նպատակաուղղված կարել այդ մարդու հագով: Սա արվում է՝ առաջին՝ որ տեսնում են իսկապես լուրջ հակառակորդ, ով հսկողության տակ չէ, և մարդը ուզում է գնալ փոփոխությունների, և երկրորդ՝ եթե ինչ-որ մեկի վրայով կարում ես քո մեղքերը, սկսում են այդ մարդու մասին խոսել, ոչ թե բուն քո մասին։

Ես կարծում եմ՝ իշխանության այսօրվա դեմքը ոչ թե տեսահոլովակներն են, ոչ թե իրենց ծրագիրն է, այլ այսսօրվա Հայաստանի վիճակն է։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը լավագույն տեսահոլովակն է իշխանությունների համար և լավագույն ծրագիրը, որը հասարակությունը կարող է տեսնել, միշտ իշխանությունը նույն տիպի ծրագիր է ներկայացրել, արդյունքում երկիրը գնալով գլորվում է դեպի անդունդը։ Բնականաբար, սա է գնահատելու ընտրողը, ոչ թե այն, ինչ ցույց է տալիս վիրտուալ աշխարհը։

Դաշինքում ներգրավված ուժերը և գործիչները Հայաստանի զարգացման այլ տեսլական ունեն, իրար հակասող։ Օրինակ՝ «Ժառանգությունն» այս տարիներին ընդգծված արևմտամետ է եղել, Հայաստանը տեսել է եվրոպական արժեքների մեջ, «Համախմբումը» «և-և»-ի տարբերակն է քննարկել։

Նախևառաջ՝ Հայաստանում դաշինքներ կազմելը միշտ շատ բարդ է եղել, քանի որ տարբեր տեսակետներ, տարբեր մոտեցումներ են եղել շատ հարցերի մասին։ Ես կարող եմ հստակ ասել, թե ինչպես է կայացել այս դաշինքը, հասարակությունը տեղյակ չէ։ Հունվարի 2-ից սկսած, երբ դեռ նոր տարի էր, մենք «Ժառանգության» հետ քննարկումներ ենք ունեցել գրեթե ամեն օր, կամ առնվազն շաբաթը երեք-չորս անգամ, քննարկել ենք մոտեցումները։ Այն փաստը, որ կուսակցություններին հաջողվել է հաղթահարել տարաձայնությունները և գալ ստեղծել միասնական քաղաքական հենք, գաղափարախոսություն, որով մենք առաջ ենք շարժվելու, խոսում է այն մասին, որ կուսակցությունն իր մեջ ուժ է գտնում հաղթահարել իր համար որոշակի սկզբունքային հարցեր և կոմպրոմիսի գալ մյուս կուսակցության հետ: Մենք բոլոր հարցերն ընդունում ենք կոնսենսուսով, և այն հենքը, որ ստեղծել ենք, կոնսենսուսով է ընդունվել։ Սա նշանակում է երկու բան. երկրում վիճակը շատ վատ է, և կուսակցությունները հաղթահարում են տարաձայնությունները, գնում են միասնական, և երկրորդ՝ երկրի համար իսկապես լուրջ ծրագիր է առաջարկվում։ Մենք սա արել ենք, և ես սա համարում եմ առավելություն։ Առաջին հայացքից թվացյալ տարբեր տեսակետներ ունեցող ուժեր են, որ համախմբվել են մեկ միասնական դաշինքում երկար քննարկման արդյունքում։ Իսկապես տևական ժամանակ խլեց, մինչև որ կայացավ այս դաշինքը։ Ես կարծում եմ՝ դա մեր առավելությունն է։

Դուք գնում եք իշխանափոխության։ Շատերը նշում են, որ դաշինքում ընդգրկված են նախկին պաշտոնյաներ, և եթե կարող էին, թող այն ժամանակ իրական փոփոխություններ անեին։

Այո, մեր ձգտումը դա է՝ գնալ իշխանափոխության և Հայաստանում լուրջ փոփոխություններ իրականացնել։ Դաշինքում նախկին պաշտոնյաներ ունենալը համարում եմ մեր առավելությունը, որովհետև կառավարման հսկայական փորձ ունեցող անձինք կան, պատկերացումներ կան, այդ իմաստով այդ պատկերացումները մեզ օգնեց ներկայացնելու բավական լուրջ և իրատեսական ծրագիր, որը մենք հրապարակեցինք։ Մենք նաև ամսի 5-ին մեր միջոցառման ժամանակ ներկայացրել ենք այդ ծրագրի առանցքային կետերը՝ հաշվարկված, իրատեսական և վստահ։ Մենք կունենանք լծակ և այդ ամենը իրագործելու ենք։ Մեր հիմնական ծրագրի մեջ մաս կա, որ կոչվում է 365 օր, դա դինամիկ փոփոխությունների ծրագիր է։ Դա շատ բարդ է, բայց մենք գիտակցաբար մտել ենք դրա տակ։ Մենք ասում ենք, որ մեկ տարվա մեջ հասարակությունը օր օրի զգալու է այդ փոփոխությունները, դա դինամիկ զարգացման ծրագիր է, և մեր ասածին տեր ենք։

Դուք հայտարարել եք, որ Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ։ Սասնա ծռերին և նրանց աջակիցներին համարո՞ւմ եք քաղբանտարկյալներ։

Մի օրինակ բերեմ՝ եթե որևէ մեկը կբացատրի, թե ինչու է Անդրիաս Ղուկասյանը մինչև հիմա մնում բանտարկված և հիմնավոր բացատրություն կտա, այդ դեպքում կասեմ, որ սխալ եմ ասում։ Անդրիաս Ղուկասյանը ինչպիսի՞ բանտարկյալ է, ո՞րն է Անդրիաս Ղուկասյանին մինչև հիմա պահելու շարժառիթը։ Եթե քաղաքական չէ, ապա ի՞նչ է։ Սասնա ծռերի պարագայում, եթե հիշում եք, մենք բավական ակտիվ այնտեղ էինք, մեր գնահատականը հետևյալն էր՝ մենք ասում էինք՝ հասկանում ենք ինչի են նրանք այդ քայլին դիմել, և այդ արարքի նպատակը երկրում ստեղծած իրավիճակն է։ Բնականաբար այնպիսի իրավիճակ էր երկրում ստեղծվել, որ կարող էին խմբեր լինել, ովքեր մտածեին, որ այլ ելք չկա։ Նրանք մինչև հիմա հայտարարում են, որ չեն հավատում ընտրություններով իրավիճակ փոխելուն։ Սա տեսակետ է, և ես կարող եմ ասել, թե ինչու են նրանք դա ասում, ինչու են ընտրություններով իշխանություն փոխելու նկատմամբ այդքան հուսահատ, որովհետև տեսել են տարբեր ընտրություններ տարբեր ընտրախախտումներով և վարչական լծակներով։ Սա կարող եմ հասկանալ, բնականաբար չեմ ասում, որ ես կանեի նույնը։ Ես գտնում եմ, որ հասարակությունը պետք է համախմբվի և ասի՝ հերիք է, եկեք փոխենք իրավիճակը։ Սա է իմ մոտեցումը:

Ամենաընթերցվածը