ԱԺ կանոնակարգ օրենքը կվերաբերվի՞ Գագիկ Ծառուկյանին, ՀՀԿ հայտնի դեմքերին

    • Հարցազրույց - 14 Սեպտեմբերի 2016, 12:07
ԱԺ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հովհաննես Սահակյանի հետ զրուցել ենք Ընտրական օրենսգրքի շուրջ ստորագրված համաձայնագրից

Պարոն Սահակյան, կարծում եք՝ այս համաձայնագիրը իսկապես համերաշխություն կբերի՞ ընդդիմությանը, իշխանությանը և քաղհասարակությանը։ Արդեն իսկ քաղհասարակության ներկայացուցիչները պնդում են, որ ընտրացուցակների հրապարակումն էլ խնդրին լուծում չի կարող տալ, քանի որ տեխնիկապես անհնար կլինի այդքան ցուցակ համեմատել, համադրել։

Այս առումով «Կիկոսի մահը» հեքիաթը դառնում է արդիական, որովհետև այս փոփոխություններից հետո սա կլինի, նա կլինի, այս բոլորը կանխատեսումների դաշտում են։ Խնդիրը հետևյալն է. մենք 4+4+4 ձևաչափով քննարկումներին ովքեր մասնակցում էին, գտնում էին, որ օրակարգում կարող է լինել մեկ խնդիր՝ այն է` ցուցակները պետք է անպայման հրապարակվեն: Հիմա հարցը դրական լուծում է ստացել:

Իսկ տեխնիկապես ինչպե՞ս է հնարավոր այդքան քվեարկածների ցուցակները համադրել:

Մշտապես այդ խնդիրն առաջացել է, և ստուգելու համար պետք է մարդն ունենա հստակ տեղեկատվություն, օրինակ՝ հարևանը հարևանինը ստուգի, բարեկամը բարեկամինը ստուգի, միայն այդ սկզբունքով է հնարավոր, իսկ եթե նստեն ազգանուններով ստուգեն, անհնար է:

Լևոն Զուրաբյանն ասում է կոչ կանեն համայն հայությանը մտնել եւ ստուգել: Սա իրատեսակա՞ն է:

Իրատեսականը հետևյալն է. եթե դու գիտես հարևանդ հանրապետությունում չէ, բայց գնում տեսնում ես ցուցակում իր անվան մոտ ստորագրված է, այս սկզբունքով պետք է ստուգվի: Իսկ ստուգման մեխանիզմները պետք է կուսակցությունները ակտիվ մասնակցեն և կարողանան համակարգված գործընթացը տանել:

Իսկապե՞ս մեծ ջանք պահանջվեց իշխանությունից ընտրացուցակների հրապարակման պահանջը բավարարելու համար:

Մեծ ջանք չպահանջվեց, ուղղակի իշխանությունը սթափ և լուրջ է գնահատում 2017-ի համապետական ընտրությունները, դրա համար էլ մենք նաև որոշակի առումով մեր սկզբունքներից փորձել ենք հետ կանգնել և ընդհանուրի պահանջին ընդառաջ գնալ:

Սթափ ասելով նկատի ունեք այն, որ իշխանության դիրքրերը թուլացել են և պետք է ամեն ինչ անել համապետական ընտրություններից առաջ իրավիճակի շտկման համա՞ր:

Սթափ ասելով՝ նկատի ունեմ 2017-ի համապետական ընտրությունների կարևորությունը, նոր Սահմանադրությամբ ընդունված ԱԺ դերակատարումը, խորհրդարանական մոդելի անցման փաստը և այլն:

Կարծում եք՝ մեր երկրում ընտրական գործընթացներում Ընտրական օրենսգի՞րքն է եղել բազմաթիվ խնդիրների, միջազգային կառույցների կողմից արձանագրած պրոբլեմների պատճառը:

Մեր երկրում ընտրական գործընթացների մեջ ավելի շատ սուբյեկտիվ գնահատական ու դրսևորում է եղել, քան օբյեկտիվ: Ընտրական գործընթացներում մշտապես դիմացինին մեղավոր ճանաչելու գործընթացն է եղել, երբ փաստեր են հավաքել, որ դիմացինն է մեղավոր իրենց անհաջողության համար: Հիմա կարծես թե սառույցը տեղից շարժվում է, հալվում է, ու հիմա տեսնում ենք, որ ՏԻՄ ընտրություններին ակտիվ մասնակցում են տարբեր քաղաքական ուժեր: Սա արդեն դրական է, որ գիտակցում են, որ համապետական ընտրություններում իրենց հաղթաթուղթն սկսվում է համայնքային ընտրություններից:

Ամենաշատ քննադատվող դրույթը ռեյտինգային քվեարկությունն էր, որը, ըստ էության, մնաց անփոփոխ: Կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ բոլոր նրանք, որոնք ԱԺ-ում որևէ անգամ հանդես չեն եկել օրենսդրական նախաձեռնությամբ, անգամ ԱԺ չեն եկել, նորից մեծ մասնակցություն կունենան նաև այս ընտրություններին, և նրանց տեղը նոր ԱԺ-ում ապահովված կլինի: Թե՞ նաև կադրային առումով ՀՀԿ-ն կվերանայի իր ցուցակը:

Մենք ցուցակների հետ կապված դեռ ժամանակ կունենանք խոսելու, իսկ ընդհանուր առմամբ, նույն մեծամասնական ընտրակարգով ընտրված պատգամավորներին ընտրել է ժողովուրդը: Եթե կուսակցությանը ձայն տալով կուսակցության ցուցակներով է որոշվել, թե ով երբ է դառնալու պատգամավոր կամ որ հորիզոնականն է զբաղեցնելու, ապա այնտեղ ուղիղ մասնակցություն է ունեցել ժողովուրդը: Այստեղ ես որևէ առումով ժողովրդի ընտրության հետ կապված որևէ խոսք ասելու իրավունք չունեմ: Հաջորդը՝ ԱԺ նոր կանոնակարգ օրենքը, կարծես թե ամենօրյա աշխատանք է պահանջում պատգամավորներից, ընդ որում, ոչ միայն հեռակա աշխատանք, այլ պահանջում է նաև ներկա լինել, որովհետև բազմաթիվ գործառույթներ պատգամավորների վրա է՝ անկախ մարմինների ընտրություն, պաշտոնյաների ընտրություն, դատական համակարգի վերնախավի ընտրություն, վերահսկողություն և այլն: Այստեղ կարևորն այն է, որ յուրաքանչյուր պատգամավոր Ազգային ժողով գալուց, նախևառաջ, պետք է ինքն իր մեջ ընդունի, հասկանա՝ արդյոք ինքն այդ ժամանակը, կարողությունն ու ցանկությունը ունի՝ ամենօրյա աշխատանքի մեջ մտնելու առումով:

Իսկ ԱԺ կանոնակարգ օրենքը սահմանո՞ւմ է, օրինակ, թե ինչպես կվարվեին, եթե խոսքը վերաբերի Գագիկ Ծառուկյանին, ՀՀԿ-ական պատգամավորներին, որոնք չեն մասնակցում ԱԺ նիստերին:

Դուք մասնավորեցնում եք խնդիրը: Պատասխանատվության ինստիտուտներն էլ նույն կանոնակարգ օրենքով սահմանված են: Եթե նախկինում կար, այսպես, խտրականության խնդիր, ապա հիմա եթե կա բացակայության խնդիրը, հարցը միանգամից մտնում է Սահմանադրական դատարան և Սահմանադրական դատարանն է դրա իսկությունը կամ հավաստիությունը որոշում:

Այսինքն` բանը կարող է հասնել մանդատից զրկելու գործընթաց սկսելո՞ւն:

Մանդատից զրկելու գործընթացն սկսվում է հենց Սահմանադրական դատարանից: Եթե կլինեն նման դեպքեր, միանգամից կգնա Սահմանադրական դատարանի տիրույթ, որտեղ կքննվի՝ արդյոք բացակայությունները առողջական խնդիրների հե՞տ են կապված, թե պարզապես բացակայություններ են:

Իսկ եթե պատգամավորը նաև գործարար է և բիզնես նպատակներով է բացակայե՞լ:

Եթե գործարարության փաստն ապացուցվի և ավելի ցայտուն լինի, դա ուղղակի հիմք է, որպեսզի պատգամավորական մանդատը վայր դնի: