Մի քանի շաբաթ արաջ ԱրմՆյուզ հեռուստաընկերությամբ, “Բրիֆինգ” հաղորդման շրջանակներում Գիտության Պետական Կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանը պատասխանում էր գիտության ոլորտի ներկայացուցիչների հարցերին: Վերջիններիս թվում էին Արեգ Միքայելյանը, Արթուր Իշխանյանը, Խաչիկ Գևորգյանը, Կառլեն Խաչատրյանը և Ձեր խոնարհ ծառան:
Սամվել Հարությունյանին տրվեցին բազմաթիվ հարցեր, որոնց մի մասը փաստացի մնաց անպատասխան: Եղան նաև բավական ուշագրավ հայտարարույթուններ, որոնց թվում այն, որ Հայաստանում արժանավոր գիտնականները ստանում են 200-300 հազար դրամ աշխատավարձ (ընթերցողին քաջ հայտնի է, որ դա շատ հեռու է իրականությունից):
Սակայն, գիտության ֆինանսավորման ավելացման արդեն հանրային դարձած պահանջի ֆոնին շատ կարևոր էր այլ հարց. որքանո՞վ է Գիտության Պետական Կոմիտեն սատարում այդ պահանջը:
Ցանկացած պետական մարմնի կարծիք որևէ հարցի շուրջ արտահայտվում է այդ մարմնի կողմից ընդունված պաշտոնական փոստաթղթերում: Այդ իսկ պատճառով, ես հարցրեցի Սամվել Հարությունյանին, թե 2012 թվականի բյուջեի նախագծի ձևավորման ընթացքում որքան է եղել իր ղեկավարած կոմիտեի առաջարկը` այդ (այս) տարվա գիտության ֆինանսավորման չափի մասին:
Պարզվեց, որ Սամվել Հարությունյանը կառավարությունից գիտության համար պաշտոնապես խնդրել էր ընդամենը 13 միլիարդ դրամ: Այսինքն, գիտպետկոմը պաշտոնապես գտնում է, որ Հայաստանի գիտությանն այս տարի պետք է 13 միլիարդ դրամ: Ու թեև պարոն Հարությունյանը իր պատասխանում հավելեց, որ իր կարծիքով գիտությանը ավելի մեծ գումարներ են անհրաժեշտ, սակայն դա ընդամենը բանավոր մի խոսք էր, որը, փաստորեն, հակասում էր իր ղեկավարած կառույցի պաշտոնական տեսակետին:
“Պահանջում ենք գիտության ֆինանսավորման ավելացում” նախաձեռնության ակտիվիստներն արդեն վաղուց հիմնավորել են, որ հայրենական գիտության մոտեցող վախճանը կանխելու համար անհրաժեշտ է գիտությանը հատկացնել համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) առնվազն 1 տոկոսը: Գիտության ֆինանսավորումը ՀՆԱ-ի մեկ տոկոսից ավել է ոչ միայն զարգացած երկրներում, այլ աշխարհի գրեթե բոլոր համեմատաբար նորմալ երկրներում (և նույնիսկ անգամ Տանզանիայում):
Ինչպես գիտեք, 2012 թվականի պետական բյուջեով գիտությանը հատկացվել է շուրջ 10 միլիարդ դրամ, և դա կազմում է մեր երկրի ՀՆԱ-ի մոտ 0.25 տոկոսը: Այսինքն, գիտության “փրկության” համար պետք է առնվազն քառապատկել այդ գումարը` հասցնելով այն շուրջ 40 միլիարդ դրամի: Եվ այստեղ բավական տարօրինակ է դառնում այն, որ գիտպետկոմը գտնում է, որ գիտությանը պետք է ընդամենը 13 միլիարդ, այն է` ՀՆԱ-ի շուրջ 0.3 տոկոսը:
Այս բավական զարմանալի իրավիճակը կարող է ունենալ 3 համամետաբար տրամաբանական բացատրություն: Կամ գիտպետկոմը չունի որոշումներ կայացնելու ու կարծիքներ հայտնելու օրենքով սահմանված իր լիազորությունների իրականացման ավտոնոմություն, այսինքն, “վերևից” ասում են` “ձեզ ավել փող պետք չի”, գիտպետկոմն էլ ասում է “օկ, պետք չի”: Կամ, կոմիտեն ու Սամվել Հարությունյանը չունեն բավարար կոմպետենտություն և չգիտեն, թե որքան փող է պետք գիտությանը, կամ էլ, պարզապես, չեն ցանկանում փրկել Հայաստանի գիտությունը մոտեցող անդունդից:
Այն, թե բերված 3 բացատրություններից ո՞րն է ճիշտը, թող որոշի ընթերցողը:
Կաբալյեն ելույթ կունենա Ստեփանակերտում
Հովիկ Աբրահամյանը իր մեկ ամսվա աշխատավարձը կփոխանցի Արմավիրի գյուղացիներին
Գյուղնախարարը կորցրել է չափի եւ իրականության զգացումը
Մեր հանգուցյալները ոչ միայն մեր հուշերից, այլեւ ընտրացուցակից դուրս չեն գալիս
