«Ես այսօր «երիտասարդական ապստամբություն» եմ տեսնում երկրում, մասնավորապես, «կանաչների» առումով: Ընտրություն կլինի, եթե որեւէ մի ուժ իր ցուցակում կընդգրկի հենց այս երիտասարդներին, որոնք ուզում են մեր կյանքը փոխել», հայտարարել է Ղարաբաղի շարժման առաջատարների մեկը՝ Աշոտ Մանուչարյանը, խոսելով Մաշտոցի պուրակում պայքարող երիտասարդների մասին:
Իհարկե, պարզ է, եւ այդ առումով որեւէ պատրանք ունենալ պետք չէ, որ ոչ մի ուժ էլ այդ երիտասարդներին չի ընդգրկի իր համամասնական ցուցակի մեջ: Թվում է, որ օրինակ այդպիսի ուժ կարող էր լինել Հայ ազգային կոնգրեսը, որը ներկայացնում է Հայաստանի վերափոխման համար պայքարի առաջամարտիկի հայտ, բայց Կոնգրեսը ներկայումս զբաղված է իր համամասնական ցուցակի համար ներկոնգրեսական կռիվներով, այն էլ այնպիսի, որ ստիպված եղան միանձնյա որոշման իրավունք տալ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին:
Պարզ է, որ Կոնգրեսի ցուցակում Մաշտոցի երիտասարդների հարց չի էլ քննարկվում, չի էլ քննարկվել: Ավելին, Կոնգրեսի շրջանակից ներկայումս բավական նկատելի խանդ է ուղղված դեպի Մաշտոցի պուրակ:
Բայց, թերեւս լավ է նաեւ, որ որեւէ կուսակցություն կամ քաղաքական միավորում իր համամասնական ցուցակում տեղ չի տալու Մաշտոցի երիտասարդներին, կամ այսպես ասած “կանաչ” երիտասարդությանը: Այլապես, այդ “կանաչը” կարող էր հայտնվել չորանալու վտանգի առաջ:
Խնդիրն այն է, որ Մաշտոցի պուրակում սաղմնավորված է Հայաստանի համար մի նոր գործընթաց, որի ռազմավարական նպատակը թերեւս պետք է լինի այն, որ ոչ թե քաղաքական ուժերը իրենց շարքում տեղ առաջարկեն այդ երիտասարդներին, նրանց առանցքում ձեւավորվող քաղաքացիական միջավայրին, այլ իրենք պետք է դիմեն այդ միջավայրում տեղ ունենալու համար:
Եվ այդ իմաստով, Հայաստանի վերափոխման համար զարգացումների տեսանկյունից ավելի կարեւոր է ոչ թե այն, թե ինչ է տեղի ունենում կամ ունենալու խորհրդարանի ընտրությանը /իհարկե այդ գործընթացը անկասկած ունի իր ուրույն եւ մեծ կարեւորությունը/, այլ այն, թե ինչ է կատարվում Մաշտոցի պուրակում:
Եվ այստեղ, թերեւս, թող տարօրինակ չհնչի, բայց պուրակի բուտիկների հարցը մղվում է երկրորդ պլան, քանի որ առաջնայինն այն քաղաքացիական կյանքի համակարգային մոդելն է, որ կարող է ձեւավորվել Մաշտոցի պուրակում հավաքվող հանրային հիմքով:
Կհաջողվի հասնել պուրակից բուտիկները հանելուն, թե չի հաջողվի, ներկայումս դա արդեն ամենաէականը չէ: Քաղաքացիական պայքարի արդյունավետությունը չպետք է չափել դրանով, պետք է դնել շատ ավելի հեռանկարային եւ լայնահուն ռազմավարական նպատակ: Այն է՝ Հայաստանում քաղաքացիական համակեցության եւ վարքաբանության այլընտրանքային համակարգի ձեւավորում: Դեպի այդ նպատակը շարժվելու ընթացքում, միգուցե ոչ բոլոր հանգրվանային կամ մարտավարական նպատակները կարող են դառնալ իրականություն, բայց դրանց սպասարկման արդյունավետությունն ուղղակիորեն պայմանավորված է նրանով, թե ինչ դինամիկայով կհաջողվի շարժվել դեպի ռազմավարական նպատակը՝ քաղաքացիական համակեցության համակարգի ձեւավորումը:
Այդ իմաստով, հանրային ռեսուրսը, որ հավաքված է “պուրակում”, պետք է թերեւս ոչ թե մասնակցի խորհրդարանի ընտրությանը, այլ հենց ինքը ընտրություն առաջարկի քաղաքացիներին՝ խորհրդարանի ընտրությունից էապես եւ որակապես տարբերվող ընտրություն՝ քաղաքակրթական մոդելի, արժեքային համակարգի, աշխարհայացքի եւ աշխարհընկալման, մտածողության նոր հարթության ընտրություն:
Դրա համար, կարելի է օգտագործել խորհրդարանի ընտրությունը որպես առիթ՝ հասարակությանը ներկայանալու հնարավորության իմաստով: Խորհրդարանի ընտրության պարագայում, օրենքը կարող է տալ քարոզարշավի ընթացքում համապետական սփռման անվճար եթերաժամանակից օգտվելու հնարավորություն: Պետք չէ ակնկալել տեղ որեւէ կուսակցության ցուցակում: Պետք է կազմել սեփական ցուցակ, մասնակցել ընտրությանը եւ հնարավորությունն օգտագործել հասարակության հետ այլ որակի ընտրության եւ առավել էական գործընթացների մասին զրուցելու համար:
