Ներդրողները Հայաստանում ամենամեծ ռիսկերի են ենթարկվում. ՀԲ զեկույց

    • Ներքին կյանք - 18 Հունիսի 2017, 12:32
Հայաստանում 2014-2016 թվականներին օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների հոսքն ուղղվել է հիմնականում այլընտրանքային և վերականգնվող էներգետիկայի և կոմունիկացիաների ոլորտներ: Այս մասին նշվում է Համաշխարհային բանկի «Հայաստան. երկրի համակարգված գնահատում» զեկույցում:

Այս ընթացքում կատարված օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների 50 տոկոսը հենց այս ոլորտներ է ուղղվել: Ըստ զեկույցի՝ ներդրումների 23 տոկոսը կատարվել է ֆինանսական ծառայությունների, 11 տոկոսը՝ փոխադրումների, 7 տոկոսը՝ պարենամթերքի և ծխախոտի, 6 տոկոսը՝ ՏՏ ծառայությունների ոլորտներում:

Համաշխարհային բանկի մասնագետները բավարար չեն համարում Հայաստանի ջանքերը՝ ուղղված ներդրումներ ներգրավելու հարցում:

“Աշխարհում ապրում է 9-11 միլիոն հայկական ծագում ունեցող մարդ: Լիարժեք օգտագործված չէ սփյուռքի ներուժը՝ ի աջակցություն միջազգային առևտրի ծավալների, ներդրումային հոսքերի ավելացման, գիտելիքի փոխանցման և նորարարության: Ողջ աշխարհում որևէ երկրի սփյուռքի մեծությունը փոխկապակցված է առևտրի և ներդրումների հետ: Հայաստանում թույլ է կապը միգրանտների գտնվելու վայրի, առևտրի և օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների միջև”, նշվում է զեկույցում:

ՀԲ մասնագետները խնդիրներ են բացահայտել նաև գործարար ու ներդրումային միջավայրի հետ կապված:

Ըստ զեկույցի՝ գործարար միջավայրը բարելավվել է, սակայն իրականացումը հետ է մնում:

Գործարարությամբ զբաղվելու դյուրինության համաթվով 2010 թվականի 61-րդ տեղից 2017 թվականին Հայաստանը բարձրացել է 74-րդ դիրքի: Գլոբալ մրցունակության համաթվով երկիրը բարելավել է դիրքերը՝ 2009-10 թվականների 97-րդ տեղից 2016-17 թվականներին հասնելով 79-րդին: Բայց երկրում իրական մրցակցային շուկան բացակայում է:

Ըստ զեկույցի՝ Հայաստանում գործարարությամբ զբաղվելիս, Եվրոպական և Կենտրոնական Ասիայի այլ երկրների համեմատ, ներդրողները ամենամեծ ռիսկերի են հանդիպում: 

“Ենթադրյալ ռիսկերը կապված են անձնական շահերի և հովանավորչության և անբարեխիղճ մրցակցության դրսևորումների հետ”, շեշտում են զեկույցի հեղինակները:

Մրցակցային շուկայի բացակայությունն արտադրական միջոցներ ապահովող ոլորտներում՝ երկաթգիծ, կոմունալ ծառայություններ, ինտերնետային կապ, լրացուցիչ ծախսեր է առաջացնում Հայաստանում գործող ընկերությունների համար և նվազեցնում է նրանց մրցունակությունը: Գնումների գործընթացում մրցակցության և պետական օժանդակության թափանցիկության պակաս կա:

“Մասնավոր ընկերությունները կաշկանդված են շուկաներ մուտք գործելու և աճելու ունակության առումով: Նոր ընկերությունների՝ մուտքի տեմպի աճը դանդաղ է: Փոքր ընկերությունները դժվարությունների են հանդիպում մեծանալու առումով, ինչը վկայում է մուտքի զգալի խոչընդոտների առկայության մասին”, նշում են զեկույցի հեղինակները:

ՀԲ մասնագետները Հայաստանի կառավարությանն առաջարկում են աջակցել մասնավոր ընկերությունների մուտքին, աճին և ելքին՝ հետևյալ եղանակներով: Նախ պետք է շտկել ներդրումների միջավայրի մասով իրավակարգավորման և իրականացման դաշտում առկա բացերը և հզորացնել իրավակարգավորումների փաստական, խորհրդակցական և ինստիտուցիոնալ բազան: Պետք է ամրապնդել մրցակցային օրենսդրության արդյունավետությունը՝ կարգավորման ազդեցության գնահատման մեջ ներառելով: Պետք է ներդնել իրական հետաքննչական լիազորություններ, ճշգրտել տուգանքների մակարդակը, հաշվառել մեկ միասնական վերահսկողության ներքո գործող առանձին ընկերություններին, ապահովել մրցակցային չեզոքություն, հզորացնել շահերի բախման շրջանակը և հետամուտ լինել առանձին դեպքերի: 

Ամենաընթերցվածը