|
Ամերիկա չեմ հայտնագործի, եթե ասեմ, որ մեր երկրում արդեն վաղուց իշխանություն ունեցող ինստանցիաները եւ դրանք ղեկավարող մարդիկ ունքը սարքելու փոխարեն աչքն են հանում. այսինքն` ոչ թե միշտ գիտակցաբար են աչքը հանում, այլ երբեմն պարզապես ունքը սարքելու շնորհքն ու կարողությունը չունեն: Օրինակ, Երեւանի փողոցների երթեւեկության կանոնակարգումը մեքենա-հետիոտն հարաբերության մեջ: Պարզ է, որ նման հարաբերության մեջ հետիոտնը վարողի նկատմամբ արդեն իսկ կյանքի ու առօրյայի անհավասար դիրքում է. հետիոտնը ներկայացնում է թույլ, անպաշտպան եւ խոցելի կողմը: Ուստի օրենքներն ու կանոնակարգումը պետք է առավելագույնս կազմակերպվեն այնպես, որ նրա անվտանգությունն ապահովելուն ուղղված միջոցները միաժամանակ ծառայեն նրա հարմարությունը բարձրացնելու, նրա կյանքը հեշտացնելու, ժամանակը շահելու խնդրին:
Բայց մեզանում ճանապարհա-տրանսպորտային “ռեֆորմներից” հետո տեղի ունեցավ ճիշտ հակառակը. որպեսզի մեր հարգարժան մեքենաները կարողանան անարգելք սուրալ մայրաքաղաքի փողոցներով, ողջ քաղաքը փորեցին ու մի մեծ ավտոստրադա սարքեցին` իբր խճողումները կանխարգելելու նպատակով: Այնինչ երթեւեկությունը կարելի էր կանոնակարգել հազար անգամ ավելի քիչ ծախսատար` լուսանցույցների ճիշտ ու համակարգված դասավորությամբ ու տեղադրությամբ: Արդյունքում էլի տուժեցին հետիոտները, որովհետեւ նրանց ուղղորդեցին դեպի անվերջանալի գետնանցումներ ու վերնանցումներ: Ես վստահ եմ որ այդ որոշումները իրականացնողներից ոչ մեկը, ոչ էլ իրենց ընտանիքի անդամներից որեւէ մեկը երբեք հետիոտն չի շրջում քաղաքում ու այդ գետնանցումներով ու վերնանցումներով շնչակտուր վերուվար չի անում: Եւ զարմանալի չէ, որ մարդկանց մեծ մասը շարունակում է հրաժարվել այդ հոգնեցուցիչ վերուվարը անել եւ փողոցը հատում է անթույլատրելի տեղերում, բայց գետնի վրայով:
Հետո իջավ հետիոտների նկատմամբ տուգանային հրամանը` փողոցը նախատեսված անցումներում հատելու համար: Բայց կրկին` բացարձակ զրոյական մտահոգություն, թե ախր այդ անցումները` անգամ գետնի վրայովները, հարմար են հետիոտների համար: Կան փողոցներ, որտեղ կիլոմետրով ոչ մի անցում չկա, որովհետեւ ոչ մի խաչմերուկ չկա: Ուրեմն խեղճ հետիոտնը պիտի այդ կիլոմետրը կտրի, հետո հետ գա: Ընդհանրապես, Երեւանի փողոցներում եթե խաչմերուկ չկա` հատման հնարավորություն չի ստեղծված, կամ էլ եթե հիմա ստեղծվում է` դարձյալ հակահետիոտնային սկզբունքով` գետնի տակով կամ օդով: Ինչո՞ւ: Չէ որ եթե հետիոտնին ավելի հաճախ հարմարավետ անցումներ շնորհվեն` նրանք էլ ավելի հեշտ ու կամովին կենթարկվեն կանոններին, իսկ մեքենաներն էլ անթույլատրելի արագությամբ չեն սուրա քաղաքի փողոցներով… Դրա համար մի քիչ մտքի ճկունություն է պետք, մի քիչ հետիոտն քաղաքացիների մասին մտածելու ցանկություն, մի քիչ էլ Ռուսաստանից դուրս աշխարհի փորձին հետեւելու ցանկություն:
Հիմա էլ հազարավոր հետիոտն-հեռուստադիտողներն են ենթարկվելու նույն` աչքը հանելու վերաբերմունքին. Հեռուստատեսության եւ Ռադիոյի Ազգային հանձնաժողովը կրկին որոշել է խստացնել ցենզուրան: Իբր` մեր երեխաները, անչափահասները չպետք է էրոտիկա, սարսափ եւ բռնություն պարունակող ֆիլմեր եւ հաղորդումներ դիտեն: Է լավ, միթե չի կարելի այդ պարունակությամբ ֆիլմերն ու հաղորդումներն իսպառ եթերից վերացնելու փոխարեն պարզապես սկզբում որեւէ ձեւով ազդարարել, որ կան այսպիսի-այսպիսի տեսարաններ կամ ուղեկցող նշան դնել էկրանի տակ` մինչեւ այսինչ-այսինչ տարեկանի երեխաներին ցանկալի չէ: Ոչ, սովետական զազրելի մեթոդներին վերադառնալն ավելի հեշտ է եւ ցանկալի, քան մի փոքր մտքի ճկունություն բանեցնելը եւ աշխարհի փորձին հետեւելը:
ՀԱՋԻ ՆԱԶԵՆԻ
|
Ուղարկել էլ.փոստով
Տպագրելու տարբերակը
