Հարցազրույց ԵԽԽՎ Հայաստանյան պատվիրակության անդամ, ԱԺ Եվրոինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Նաիրա Զոհրաբյանի հետ:
 
ԵԽԽՎ Մոնիտորինգի հանձնաժողովում Հայաստանի հարցով զեկուցողները Ջոն Պրեսկոտը եւ Ժորժ Կոլոմբիեն հանդես եկան հայտարարությամբ` նշելով, որ Հայաստանի իշխանությունները պետք է առանց հապաղելու իրականացնեն 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններն ուսումնասիրող խորհրդարանական ժամանակավոր հանձնաժողովի առաջարկությունները: Նրանք այդ մասին նամակով դիմելու են նաեւ Հովիկ Աբրահամյանին: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այդ փաստը:
 
Որեւէ արտառոց բան, վստահեցնում եմ, տեղի չի ունեցել: Մեր խորհրդարանը որոշել է, որ մարտի 1-2-ի դեպքերն ուսումնասիրող ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողովի զեկույցի առաջարկների իրականացմանը հետեւելու նպատակով մշտադիտարկում իրականացնելու է ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովը, որը արդեն իսկ երկու նիստ է գումարել: Առաջին նիստին մասնակցել ենք նաեւ ես եւ Սամվել Նիկոյանն ու ներկայացրել ենք որոշ առաջարկները, թե կոնկրետ ի՞նչ ուղղություններով պետք է հանձնաժողովն աշխատի: Կարծում եմ` աշխատանքներն արդեն իսկ ընթանում են. կազմվել է աշխատանքային գրաֆիկ, գործողությունների ծրագիր: Ի դեպ, հիշեցնեմ, որ ցանկացած պատգամավոր կարող է մասնակցել մշտադիտարկում իրականացնող պետաիրավական հանձնաժողովի նիստին: Ասեմ, որ ԲՀԿ-ն իր ուշադրության կենտրոնում է պահելու այն խնդիրները, որոնք մենք առաջարկել ենք ժամանակավոր հանձնաժողովի զեկույցում, եւ ինչին իրենց զեկույցում անդրադարձել են նաեւ համազեկուցողները: Հիշեցնեմ, որ նրանք հրատապ են համարում արդարադատության, ոստիկանության համակարգում բարեփոխումները, մամուլ, խոսքի ազատություն, ինչպես նաեւ` ընտրական օրենսգրքում փոփոխությունները: Կարծում եմ, բոլորն էլ խիստ կարեւոր ու անհրաժեշտ են: Չեմ կարող ասել` մինչեւ մոնիտորինգի հանձնաժողովի նիստը, մինչեւ մարտ ամիսը, այդ խնդիրներն իրենց վերջնական լուծումը ստացած կլինեն, թե ոչ, բայց կոալիցիան պետք է անի հնարավորը` մինչ այդ ժամկետը լուրջ, ծավալուն աշխատանք կատարելու եւ ներկայացնելու մոնիտորինգի հանձնաժողովի նիստին:
 
Իսկ ձեր կարծիքով, կհասցնե՞ք մինչեւ այդ ժամկետը իրականացնել լուրջ քայլեր:
 
Ասել, որ երկու ամսում հնարավոր է հասցնել, օրինակ, արդարադատության  համակարգում լուրջ բարեփոխումներ իրականացնել, իհարկե, լուրջ չի լինի, իհարկե, չեն հասցնի: Բայց այս ժամանակահատվածում առնվազն պետք է գոնե ունենալ ճանապարհային քարտեզ, թե ի՞նչ ուղղությամբ են շարժվելու, ի՞նչ փոփոխություններ են կատարելու: Բնականաբար, պետք է ակտիվորեն աշխատի նաեւ ԸՕ-ի բարեփոխումների աշխատանքային խումբը, եւ փորձենք փակել օրենսգրքում հնարավոր բոլոր սողանցնքերը: Չնայած, կարող ենք ունենալ ամենակատարյալ ԸՕ-ն, բայց գաղտնիք չէ, որ մեզանում լուրջ ավանդույթներ ունի “արջի ծառայության” ինստիտուտը. կան մարդիկ, որոնք իրենց սուրբ պարտքն են համարում իշխանություններին մատուցել արջի ծառայություն: Եվ այս դեպքում որքան էլ կատարյալ դարձնենք ԸՕ-ն, միեւնույն է, “արջի ծառայության” ինստիտուտն արմատախիլ անելը, վստահեցնում եմ, բարդ խնդիր է:
 
Բայց կարծում եք, որ հնարավո՞ր է ընտրակեղծիքներ անել` առանց “վերեւների” իմացության կամ թողտվության:
Շատ դեպքերում` այո: Նման մարդիկ իրենց սուրբ պարտքն են համարում անպայմանորեն մնալ իրենց ամպլուայի մեջ: Բայց որ մեր ընտրական համակարգը, սկսած օրենսգրքից` վերջացրած ընտրական արատավոր ավանդույթներով, լուրջ ռե‎ֆորմների կարիք ունի, անկասկած է: 
 
Այդ դեպքում ինչո՞ւ նրանց չեն պատժում, ինչո՞ւ են ընտրակեղծարարներն անպատիժ մնում:
 
Կարծում եմ, ամեն ինչի համար ժամանակ է պետք: Միայն վերջին` թիվ 10 ընտրատարածքի ընտություններից հետո մի քանի քրեական գործ հարուցվեց, մի քանի տեղամասում ընտրություններն անվավեր ճանաչվեցին, նույնը, հիշեցնեմ, նաեւ Երեւանի ավագանու ընտրություններից հետո: Այնպես չէ, որ ոչինչ չի արվում, այլ հարց է, թե որքանով ենք մենք դա համարում բավարար, որքանով է հանրությունը դա համարում բավարար, որքանով է միջազգային հանրությունը դա համարում բավարար: Կարծում եմ` բավարար չի:
 
Վերադառնանք Կոլումբիեի եւ Պրեսկոտի հայտարարությանը. շուտով կլրանա մարտի 1-ի երկրորդ տարելիցը: Առ այսօր բացահայտված չեն տասը զոհերի մահվան հանգամանքները: Ի՞նչն էր խանգարում իշխանություններին` բացահայտելու մարտի 1-ը:
 
Մարտի 1-ի գործը գտնվում էր ՀՔԾ-ի վարույթում, եւ մահվան հանգամանքների մասով ՀՔԾ-ին լուրջ հարցեր, իհարկե, մնացին: Մենք բոլորս կուզենայինք, որ 10 զոհերի մահվան հանգամանքները մինչեւ վերջ պարզվեին, եւ մարդկանց մահ պատճառածները ստանային իրենց պատիժը:
 
Եթե համազեկուցողների նշած ժամանակահատվածում չկատարվեն նշված պահանջները, հնարավոր համարո՞ւմ եք Հայաստանի վերաբերյալ պատժամիջոցների խնդրի բարձրացումը:
 
Վստահ եմ, որ Ընտրական օրենսգրքի լրամշակման մասով խորհրդարանում լուրջ աշխատանք կտարվի, իսկ մյուս խնդիրները, որոնք առաջ են քաշել համազեկուցողները` մասնավորապես` արդարադատության, ոստիկանական համակարգում լուրջ ռեֆորմներ եւ այլն, ես ինձ իրավունք չեմ վերապահի խոսել այդ ինստիտուտների անունից:
 
Այնուամենայնիվ, արտառոց չէ՞ համազեկուցողների այս հայտարարությունը, հայտարարության ոճը:
 
Ամենեւին ոչ: Նրանք ընդամենն արձանագրել են, թե ԵԽԽՎ բանաձեւերում Հայաստանին առաջադրված խնդիրներից ինչն ենք մենք կատարել, իսկ ինչը` դեռ ոչ:
 
Հարցազրույցը վարեց ԱՐՄԱՆ ԳԱԼՈՅԱՆԸ

10:51:50 - 05/02/2010
Ուղարկել էլ.փոստով	Տպագրելու տարբերակը